بافت درشت بلور، ریز بلور و شیشه‌ای: انواع بافت سنگ

 

بافت درشت بلور، ریز بلور و شیشه‌ای از بافت های مهم سنگ هستند، که در ادامه معرفی خواهند شد. جالب است بدانید که سنگ شناسان انگلیسی زبان گاهی اصطلاح فابریک را برای بیان بافت و ساخت به طور مترادف به کار می برند که در اینجا از آن پرهیز شده است.

 

بافت سنگ Texture

 

برای شروع توصیف انواع بافت، با پیش مقدمه ای در خصوص بافت شروع می کنیم. وقتی سنگ آذرین را در نمونه دستی یا در مقیاس میکروسکوپی مطالعه می کنیم از بافت صحبت می شود. در واقع بافت بهترین راهنما برای تشخیص و طبقه بندی سنگ ها به شمار می رود. به علاوه ، بافت سنگ اطلاعات جالبی از نحوه تشکیل سنگ را در اختیار می گذارد. به همین دلیل تقسیم بندی های مختلف و دقیقی برای بافت پیشنهاد شده است که در اینجا به اقسام مهم آن اشاره می شود. در بافت سنگ آذرین از  درجه تبلور، اندازه بلورها، شکل بلورها و رابطه بین بلورها بحث می شود که خود بخشی از توصیف سنگ به شمار می رود. بافت هر سنگ شرایط فیزیکی محیط انجماد ماگما و مراحل مختلف تبلور آن را نشان می دهد.

 

تعریف بافت سنگ

منظور از بافت، شکل و اندازه بلور و رابطه فیزیکی آنها با یکدیگر است که توسط میکروسکوپ مورد مطالعه قرار می‌گیرد. بنابراین بافت سنگ آذرین می‌تواند مراحل مختلف انجماد نحوه تبلور سنگ آذرین را مشخص نماید. از این رو بافت سنگهای آذرین بصورت زیر تقسیم‌بندی می‌شوند.

 

بافت درشت بلور

بافت درشت بلور به سنگهای آذرینی اختصاص دارد که آرام در اعماق سرد شده و همه بلورها فرصت کافی برای رشد یافته‌اند. در بافت درشت بلور اندازه بلورها بین چند دهم میلیمتر تا چند سانتیمتر متغیر است. در این بافت به هیچ وجه بخش شیشه‌ای و غیر متبلور وجود ندارد. اغلب کانی در این بافت، اتومورف بوده و شکل بلور شناسی خود را در سنگ حفظ می‌کنند و بعضی دیگر که حد فاصل کانی‌های اتومورف را پر کرده‌اند، گزنومورف می‌باشند.

 

بافت دانه‌ای: درشت بلور

در این بافت بلورهای گزنومورف کوارتز بصورت منفرد و یا مجتمع فصای بین بلورهای اتومورف را پر کرده ‌است. در بافت دانه‌ای فلدسپاتهای پلاژیوکلاز تقریبا اتومورف می‌باشند و در بین آنها فلدسپاتهای آلکالن بصورت گزنومورف و گاهی تقریبا اتومورف دیده می‌شوند.

 

بافت پورفیروئید: درشت بلور

گاهی در بعضی از سنگها بعضی از بلورها به قدری رشد می‌کنند که اندازه آنها به چند سانتیمتر می‌رسد. لذا به آن ساخت پورفیر مانند یا پورفیروئیدی می‌گویند. بلورهای بسیار درشت را پورفیروبلاست می‌گویند.

 

بافت پگماتیتی: درشت بلور

در این بافت بلورها بسیار درشت می‌شوند. بطوری که اندازه آنها بین چند سانتیمتر تا چند دسیمتر متغیر است.

 

 

 

بافت پگماتیک گرافیک: درشت بلور

موقعی است که یک بلور کوارتز و یک بلور فلدسپات آلکالن طوری در هم داخل شده‌ باشند که یکی از آنها (معمولا فلدسپات آلکالن) متن را تشکیل داده و بلور دیگر ادخال‌ها را بسازد.

 

بافت کروی: درشت بلور

در این بافت زمینه سنگ دارای بافت دانه‌ای است و در این زمینه اجتماعاتی از بلورها بصورت کره با ساخت شعاعی قرار گرفته‌اند. هر کره از طبقات متحدالمرکز و متناوب کانیهای تیره و روشن تشکیل شده به نحوی که کانیهای روشن در امتداد شعاعها کره و کانیهای تیره موازه با سطح کره رشد کرده‌اند.

 

بافت آپلیتی: درشت بلور

در این بافت بلورها ریز و یکنواخت هستند که با چشم غیر مسلح به آسانی قابل رویت نمی‌باشند. این بافت مخصوص دسته‌ها و فیلونهای توده‌های آذرین اسیدی غنی از پلاژیو کولز است.

 

بافت ریز بلور

تکسچر ریز بلور مخصوص سنگهای آتشفشانی ، دایکها ، سیل‌ها و سطح خارجی توده‌های نفوذی است.

بافت دانه‌ای: ریز بلور

در این بافت اندازه دانه‌ها از بافت آپلیتی تا بافت کریپتو کریستال (نامرئی بلور) تغییر می‌کند. بافت دانه‌ای ریزبلور بافت فلسی تیک نیز نامیده می‌شود. در بافت فلسی تیک پرفیریک بلورهای درشت در متن دانه‌ای ریزبلور مشاهده می‌گردند.

 

بافت میکرولیتیک :ریز بلور

بافت میکرولیتیک مخصوص گدازه‌هاست. در این بافت قسمت اعظم فلدسپات بصورت بلورهای اتومورف و باریک متبلور می‌گردد که میکرولیت خوانده می‌شود. فضای بین میکرولیتها را بخشی متبلور و نامرئی و یا غیر متبلور شیشه‌ای پر می‌کند که اصطلاحا مزوستاز گفته می‌شود.

 

بافت میکرولیتیک پورفیریک: ریز بلور

اگر در بافت میکرولیتیک بلورهای درشت کانیها نیز دیده ‌شود به آن بافت میکرولیتیک پورفیریک می‌گویند.

بافت دلریتی: ریز بلور

بافت دلریتی در سنگهای بازیک که بصورت فیلون ، دایک یا سیل تشکیل شده‌ باشند دیده می‌شود. در بافت دلریتی بلورهای اتومورف پلاژیو کلاز طوری در کنار هم قرار می‌گیرند که بین خود فضاهای چند گوش بوجود می‌آورند و این فضاها بوسیله خمیره‌ای ریز بلور یا شیشه‌ای پر می‌شود. در بافت دلریتی انترسرتال فضاهای بین پلاژیوکلازها را پیروکسن یا الیوین پر می‌کند.

 

بافت شیشه‌ای

در این بافت قسمت اعظم و یا تمام سنگ غیر متبلور و شیشه‌ای است بدین ترتیب که ماگما بقدی سریع سرد می‌شود که اتمها و مولکول‌ها فرصت آرایش و تشکیل شبکه تبلور را ندارند. بافت تمام شیشه‌ای در ماگماهای بازیک کمتر از ماگماهای خنثی و اسیدی بوجود می‌آید.

بافت شیشه‌ای مرواریدی: بافت شیشه ای

در این بافت سنگ غیر متبلور و شیشه‌ای بعد از انجماد نیز به سرعت سرد می‌شود در نتیجه شکستگی‌های قوسی و کروی شکل در سنگ بوجود می‌آید که سبب خرد شدن آن به قطعات گرد نظیر مروارید می‌گردد. قطعات کروی قطری در حدود یک یا چند میلیمتر دارند.

 

بافت هیالو پورفیریک: بافت شیشه ای

تکسچر هیالوپورفیریک بافتی است شیشه‌ای محتوی بلورهای درشت.

 

بافت هیالو اسفرولیتیک: بافت شیشه ای

این بافت در سنگهای شیشه‌ای که تبلور مجدد پیدا می‌کنند بوجود می‌آید. در این صورت بلورهای سوزنی کانیها مافیک مانند اوژیت (در بازالتها) و اژیرین (در سنگهای قلیائی) بصورت دستجات شعاعی یا شانه‌مانند در شیشه بوجود می‌آیند، سپس بلورهای کوارتز و فلدسپات متبلور می‌گردند. تمام این بلورها تشکیل اجتماعات کروی به قطر یک تا چند میلیمتر می‌دهند.

 

بافت دیاپلکتیک: بافت شیشه ای

تسکچر دیاپلکتیک بافتی است حد واسط بین ششه‌ای و متبلور.

 

بافت اوتاکسیتیک: تکسچر شیشه ای

به بافتی گفته می‌شود که در آن قطعات شیشه بهم جوش خورده، جهت یافته شده و حالت جریان نشان دهند. این اصطلاح را برای ایگنمبریت‌ ها بکار می‌برند.

 

شناخت کلی سنگ ها

 

شناختن جنس و خاصيت سنگ را سنگ شناسي گويند. سنگ ها يکي از قابل مطالعه ترين عناصر طبيعي مي‌باشند. که تقريباً براي غالب رشته‌‌هاي علوم مورد استفاده قرار مي‌گيرند. حتي گاهي نياز به مطالعه وسيع و طولاني در شناخت سنگ و ساير مشخصات آن مي‌باشد. پس قبل از اينکه به سنگ‌‌های ساختماني پرداخته شود.

 

تعریف کلی برای سنگ

 

و در پایان به ارائه ی یک تعریف کلی از سنگ می پردازیم. سنگ عبارت از يک جسم طبيعي است که از يک کاني يا مجموعه اي از چند کاني تشکيل شده باشد. کاني عبارت از ماده طبيعي آلي يا معدني است که ترکيب شيميايي آن بين حدود اختياري معيني تغيير مي کند. معمولاً کاني‌‌ها و سنگ‌‌ها مواد جامدي هستند. تجمع کاني‌‌ها در سنگ اتفاقي نيست که تابع شرايط و محيط تشکيل سنگ و مواد اوليه موجود است.

برای ارتباط با کارشناسان فروش ما به صفحه تماس با ما مراجعه نمایید. برای پیوستن به شبکه های اجتماعی ما کلیک کنید. 

 

 

Sources

daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%d8%a8%d8%a7%d9%81%d8%aa+%d8%b3%d9%86%da%af+%d8%a2%d8%b0%d8%b1%db%8c%d9%86&SSOReturnPage=Check&Rand=0

lahijanarshadzamin.blogfa.com/post/163 intelligenthomeland.com/building-stones/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=building-stones